İş Kazaları (1)
5 - Oy 2

İş Kazaları (1)


İş kazaları ülkemizde çalışma hayatını ve sosyal güvenlik sistemini yakından ilgilendiren bir ana başlıktır. Maalesef yapılan istatistiklere göre Avrupa’da bu konuda ilk sırada olduğumuz, dünyada ise en ön sıralarda yer aldığımız tespiti söz konusudur.

İş kazalarını önlemek amacıyla iş sağlığı güvenliği yasasının çıkarılması bu konuda önemli bir adım olmakla beraber eğitim seviyesinin işçi ve işveren nezdinde düşük olması, eski teknoloji kullanımı sorunun çözümünü zorlaştırmaktadır.

İş kazaları ve bu kazaların ortaya çıkaracağı sonuçlar yazımızın konusunu oluşturmaktadır. Öncelikle mevzuattan hareketle hangi kazaların iş kazası sayılacağının/ hangi kazaların ise bu kapsama girmeyeceğinin tespitini yapmakta fayda vardır. Makalemizin içerisindeki örneklere bakıldığında yasanın bu konuda oldukça geniş bir bakış acısıyla hazırlandığını ve Yargıtay’ın bu konuda vermiş olduğu ilginç kararları dikkatinize sunmaya çalışacağım.

Bir kazanın İş Kazası Olarak Nitelendirilebilmesi İçin Gerekli Unsurlar Nelerdir?

  • Kazaya uğrayanın sigortalı olması,
  • Kazalının hemen veya sonradan bedenen veya ruhen özre uğramış olması,
  • Sigortalının yer ve zaman itibariyle 5510/13. maddede sayılan hususlardan birine göre kazaya uğraması,
  • Kaza ile oluşan zarar arasında nedensellik “illiyet” bağının bulunması şartları aranır.

5510 sayılı yasanın 13.maddesine göre iş kazası şu şekilde tanımlanmıştır;

4-1/(a) bendi (SSK) kapsamında çalışan sigortalının;

  • İşyerinde bulunduğu sırada,
  • İşveren tarafından yürütülmekte olan iş dolayısıyla,
  • Görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda,
  • Emziren kadın sigortalının, iş mevzuatına tabi olup olmadığına bakılmaksızın yine bu mevzuatta belirtilen sürelerde çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda,
  • İşverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında oluşan kazaları ifade etmektedir.

Yukarıda kısaca özetlenen maddelerden hareketle sizlere birkaç iş kazası örneği vermek sanırım yerinde olacaktır.

İlgili maddeleri okuduğunuzda işyerinde olabilecek işle alakalı olsun/olmasın işçiye bedenen ya da ruhen zarar veren her türlü kazanın iş kazası sayılacağı sonucuna varmış oluruz. Örneğin işyerinde çalışılmadan geçen öğlen tatilinde yemekhanede elma soyarken işçinin elini bıçakla kesmesi bir iş kazasıdır. Bunun nedeni bu istenmeyen olayın işyeri sınırları içindegerçekleşmesidir. Yapılan eylemin işyerindeki faaliyetle ilgisi olup olmadığının bir önemi yoktur. Ya da öğlen arasında işyeri bahçesinde/sahasında spor yaparken kolunu kıran bir işçide yasaya göre yine iş kazası geçirmiş sayılır.

İşyerine gidiş/gelişte işveren tarafından sağlanan taşıtta geçirilen kaza yine iş kazası sayılmaktadır. Ama aynı saatte toplu taşımayı kullanarak örneğin İETT ile evine giden kişinin geçireceği trafik kazası iş kazası sayılmaz. İşyeri servisi ile söz konusu İETT aracının yolda çarpışmaları ve her iki araçta da aynı işyerinin personelinde yaralıların bulunması halinde söz konusu kişilerin bir kısmı için durum iş kazası iken bir kısmı için iş kazası unsurları oluşmadığından iş kazası sayılmayacaktır.

Yargıtay’ın verdiği iş kazaları ile ilgili birkaç tanede ilginç örnek paylaşalım;

* İşveren tarafından tahsis edilen işyeri dışındaki bir bekar odasında meydana gelen cinayet ve intihar olayı; Söz konusu olayda işveren tarafından kirası ödenen ve eşyaları alınan zaman zaman bekar işçilerin gece kaldığı bir bekar odasında meydana gelmiştir. Uzun zamandır birlikte çalışan işçilerden biri diğerini aralarında çıkan tartışma sonrası av tüfeği ile vurarak öldürmüştür. Sonrada kendisini aynı silahla vurarak öldürmüştür.

Yargıtay’ın kararı: işverenin tahsis ettiği yerden sorumlu olacağı varsayımından hareketle burada av tüfeğinin bulunmasından işvereni de sorumlu tutmuş ve bu ölümleri iş kazası şeklinde değerlendirmiştir.

* Başka bir Yargıtay kararında yine işyerinde işçinin intihar etmesi, işyeri sınırları içindeki sosyal amaçlı havuzda boğulma v.b iş kazası olarak kabul görmüştür.

*İşyerinde meydana gelen kalp krizi/beyin kanaması sonucu birçok ölümde de Yargıtay illiyet bağı olması halinde iş kazasına hükmetmiştir.

*Yine işyeri sınırlarından bağımsız olmak üzere işverenin verdiği işi yapmakta iken trafikte kaza geçiren işçilerinde iş kazası şeklinde bildirimlerinin yapılması gerekir. Örneğin işverenin bir işçiyi evinde unuttuğu cep telefonunu almak üzere evine göndermesi halinde yolda işçinin geçireceği kazalarda iş kazası hükmünde olacaktır.

*Ücretli izinde bulunulan zaman diliminde işyerindeki arkadaşlarını ziyarete gelen işçinin kaza geçirmesi yine çalışma fiili olmamasına rağmen iş kazası sayılmaktadır.

Yukarıda yazdığım örneklerden de anlaşılacağı üzere Yargıtay iş kazaları kapsamını oldukça geniş yorumlamaktadır. İş kazası sonucu çok ciddi maliyetler söz konusu olacağından işverenlerin en azından fiili çalışma olmayan zamanlarda işçileri işyeri sınırları içinde tutmamaları alacakları risk acısından önemli olacaktır.

Örneğin bu riskleri bilen hiçbir inşaat firması yetkilisinin şantiyelere çalışma saatleri dışında işçilerin konaklamasına hatta zaman geçirmesine müsaade etmemelidir. Ancak bilgi eksikliği nedeniyle ülkemizde önemli sayıda inşaat firması hala şantiyelerde yatakhaneler oluşturmaya devam etmektedir. Bu olaylara benzer örnekleri çoğaltmak mümkündür. Burada bilinmesi gereken iş kazası kavramının sadece yer ya da işle sınırlandırılamayacağıdır. Yazımızın 2.bölümünde de ‘bir iş kazası olması halinde tarafların sorumlulukları nelerdir’ sorusunun cevabını vermeye çalışacağız.

Not: Kaçak çalıştırılan işçilerin geçirmiş olduğu kazalarda iş kazası hükmündedir. Sigortasız çalışan bir işçinin iş kazası geçirmesi durumunda sigorta kurumu her türlü yardımı yapacak ancak tüm masrafları gecikme zammı ile birlikte kasıt ya da kusur olmasa da işverenden tahsil edecektir.

Alim Karataş
(Sosyal Güvenlik Uzmanı)

Kaynak: Hilal Haber

Sitemize Gelen Aramalar:

Yorum Bırakın

TÜİSAG - İSG Forum da konuşulan son 10 konu aşağıdaki gibidir ;

Dangerous Goods Declaration (dgd) ( Tarih : 21/07/2017 13:02:25 )

İsg Yazılımları Hakkında ( Tarih : 21/07/2017 12:58:24 )

Çalışanların Sağlık Ve Güvenlik Eğitimlerinin Usul Ve Esasları Hakkında Taslak ( Tarih : 21/07/2017 11:26:11 )

C Sınıfı İş Güvenliği Belgesi Varken A Sınıfına Sınavla Geçenler ( Tarih : 21/07/2017 08:54:51 )

İnşaat İşlerinde İşe Giriş Eğitim Konuları ( Tarih : 21/07/2017 06:09:58 )

Implementing Nfpa 70e Electrical Safety Training By Isrı ( Tarih : 21/07/2017 05:53:16 )

General Electrical Safety Training By Bgsu ( Tarih : 21/07/2017 05:50:58 )

Electrical Safety Training By Georgia Tech ( Tarih : 21/07/2017 05:43:54 )

Adana'da Vinç Sepeti Halatı Koptu: 2 İşçi Hayatını Kaybetti, 4 Ü Yaralı ( Tarih : 20/07/2017 10:45:52 )

Onkoloji Çalışanları ( Tarih : 20/07/2017 08:42:27 )

Loading...

Yandex.Metrica
web analytics